OTOMOBİL LASTİKLERİ KULLANMA REHBERİ:
Lastiğin Görevleri:
-
Araç yükünü taşımak.
-
Direksiyon ile verilen yönü izlemek.
-
Motordan gelen gücü ileri/geri hareket olarak
yansıtmak.
-
Emniyetli bir şekilde hem ıslak,hem de kuru
zeminde aracı durdurmak.
-
Amortisörlerde yardımcı olarak sürüş keyfini
artırmak.
Lastiğin Yapısal Özellikleri:
Tekerlek lastiklerinin yapılarında, gerek yüksek
mukavemeti karşılamak üzere naylon,rayon,polyester
gibi elyaf esaslı kordlarla, çelik kordlar
bulunmaktadır. Topuk dayanımları ise çelik teller
yardımıyla sağlanır. Birbirinden farklı
karakterdeki bu elemanların birarada tutulması ve
hizmet anında zeminle temasın güvenle
sağlanmasıyla, yanaklardaki esneme kabiliyetinin
verilmesi görevini lastik karışımı üstlenir.Lastik
karışımını doğal ve sentetik kauçuklarla, ana
dolgu olarak karbon karaları oluşturur.Bunlara
ilave olarak karbon karaları oluşturur. Bunlara
ilave olarak vulkanizasyon elemanları
bulunmaktadır.Karışımın işlenmesi ve homojenliği
için kimyasal yağlar kullanılır.
Çapraz Katlı Lastikler:
Lastik teknolojisinin başlangıcında kullanılan ilk
gövde yapısıdır.Bu lastikleri gövdesini oluşturan
tekstil esaslı "kord" iplikleri birbiri
üzerine,lastik yönüne 35-40 derece açı yapacak
şekilde çapraz olarak yerleştirilmiştir.Bu yapı
dioganal veya konvansiyonel olarak da
adlandırılır.Ölçü tanımında "-" veya "D"ile
belirtilir.
Radyal Lastikler:
Değişen ve gelişen otomotiv
sektörünün,gereksinimlerini karşılamak üzere
geliştirilen bir yapıdır.Bu lastiklerde gövde
yapısı,üstün özellikli rayon,naylon,polyester gibi
tekstil esaslı kordların lastiğin dönüş yönüne 90
derecelik açı yapacak şekilde yerleştirilmeleri
sonucu oluşan kuşaklarda,belirli açıda çelik kord
kuşak katlarının tatbik edilmesi sonucu oluşan
yapıdır.Aynı zamanda radyal yapı,sadece tekstil
esaslı ve lastiğin dönüş yönüne göre sıfır derece
ve belli açıdaki kordlardan oluşan kuşakların
tatbik edilmesiylede oluşabilir.Ölçü tanımında "R"
harfi ile beliritilir.
Tubeless ve Tube-Type Lastikler:
Araçlarda yüke karşılık gelen tepki kuvvetini
karşılayan,lastiklerde jant arasına sıkıştırılan
hava basıncıdır.Lastikler sadece hava basıncının
sıkıştırıldığı kılıflardır.Sıkıştırılmış hava
basıncının tutulması,iç lastiklere veya dış
lastiklerin iç kısmına tatbik edilen ve
sızdırmazlık sağlayan liner tabaka yardımıyla
sağlanır.İç lastikli kullanılan dış lastiklere
Tube-type,iç latiksiz kullanılan dış lastiklere
Tubeless lastik denir.
"Pirelli
(P) 185/60 R 14 82 H P6000 Tubeless" ölçü
ifadesinde;
Pirelli Üretici firma
(P) Binek otomobil lastiği
P6000 Lastik desen kodu
185 Nominal kesit genişliği (mm)
60 Kesit oranı,seri(basıklık)
R Gövde yapısı (Radyal)
14 Jant çapı(inç)
82 Yük indeksi
H Hız sembolü
Tubeless İç lastiksiz
Hız sembolü,bir lastiğin yük indeksi ile
belirtilen azami yükte yapabileceği maksimum hızı
ifade eden bir kodlamadır.Hız sembolleri
tablosunda ise harflerin belirttiği maksimum
hızlar verilmiştir.
Yük indeksi,bir lastiğin hız sembolü ile
beliritilen en yüksek hızda taşınabileceği azami
yükü belirten bir kodlamadır.Yük indeksleri
tablosunda ,farklı yük indekslerine tekabül
eden,lastik başına taşınabilecek azami yük
miktarları kg. cinsinden verilmiştir.
Lastiğin Üretim Tarihi:
DOT XJ J3 XJJX 208 ifadesinde
DOT :Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada onay
sembolü
XJ:Lastiği üreten firma ve üretildiği fabrika kodu
J3: Lastik ölçüsünü belirten kod
XJJX :Lastik belirten kod
208Üretim tarihi,lastiğin 1998'in 20.haftasında
üretildiğini göstermektedir.
Yara Tamiri:
Pratikte,tubeless otomobil lastiklerinin tamiri
değişik malzemelerin kullanıldığı iki farklı
yöntemle yapılır.Bunlar;herbiri için farklı tipte
malzeme ve teçhizat kullanılan,yara tamirinde en
uygun ve tavsiye edilen bir yöntem olan Mantar
Yama (PRP) ile lastiğin yara alan bölgesinin
kuşingam adı verilen dolgu maddesiyle doldurulup
pişirilmesi ve içeriye get konulması yöntemiyle
yapılan Takviyeli Yara Tamiridir.
Harici bir darbe sonucu yara almış/delinmiş
lastiklerin incelenmesi,uygun alet ve ekipmanla
tamirinin yapılması,sadece bu işlemi yapan kişinin
sorumluluğundadır.
Tamir işlemi;bu konuda eğitilmiş kişilerce
yapılmalıdır.
-
Lastikteki delinme,tabanda belirtilen bölgede
ise mantar yama ile takviyesiz yara tamiri
yapılabilir.
-
Lastik hız semboşü "H" (210 km/saat) ve altı ise
delik çapı azami 6 mm. ve lastik daha önce tamir
edilmemiş ise tamir edilebilir.
-
240 km/saat ve üstü hız sembollü lastiklerin
tamir edilmesi sakıncalıdır.
-
Liner tabakada çatlama ve kesilme,kırılma ve
aşırı deformasyon varsa,tamir yapılmamalı ve
lastik kesinlikle yenisiyle değiştirilmelidir.
-
Tamirde temizlik çok önemlidir.Yara tamir
malzemesi,sadece temiz yüzeye yapışır.Yara
bölgesinin içten dıştan konik bir zımpara
taşıyla iyice temizlenmesi ve yara içindeki
serbest kalan çelik kuşak tel uçlarının,elmas
uçlu bir matkapla alınması gerekir.Bu işlem iyi
yapılmazsa,ilerde çelik kuşak uçları çalışma
yaparak paslanabilir ve yara tamir malzemesine
hasar vererek,lastiği hizmet dışı bırakabilir.

Tamir malzemesinin kullanılacağı yerdeki kauçukla
kesinlikle benzer özellikler taşıması gerekir.Eğer
kullanılan malzeme kauçuk esaslı değilse
esnemesi,gerilmesi ve lastik bünyesinde oluşan
ısıya tepki özelliği farklı olacağından,ayrılma
yapar.
Yara tamirinin yüksek sıcaklığa sahip ütülerle
yapılması,lastikte istenmeyen sorunlar
çıkarır.Ütünün temas ettiği alandaki kauçuk
yeniden pişerek,orjinal özelliklerinde bir
bölümünü yitirir.Kuşaklarda açılmalar ve lastik
tabanında şekil bozuklukları oluşabilir.
Hasarlı lastik janttan çıkarılıp iç kısmı
dikkatlice incelenmelidir.Çok kısa süre de
olsa,havasız lastik üzerinde yürüme,karkastaki
kordlara zarar verebilir.Liner'da (tubeless
lastiklerde olan ve hava sızdırmazlığı sağlayan
tabaka) çatlamalar olabilir.
Lastiğin yara almış bölgesinin,fitil yamayla tamir
edilmesi,ilerde soeun çıkarabileceğinden
sakıncalıdır.

BAZI LASTİK HASARLARININ SEBEPLERİ
Taban Merkezinde Çevresel Aşınma

İlk Omuzda Çevresel Erken Aşınma

Omuz / Yanak Bölgesinde Şişme (Balon)




Havasız Lastik Üzerinde Yürüme

|